Psianka ziemniak pochodzi z Ameryki łacińskiej, który do Europy dotarł za czasów elżbietańskich. Jest to najpopularniejsza roślina na kontynencie Europejskim, a szczególnie w jego wschodniej części. Nie wymaga zbyt dobrych ziem oraz długie okresu wegetacji, dlatego w Polsce uprawia się go szczególnie na północy, na Pomorzu. Z początku konsumowało się go na zimno po wcześniejszym obraniu ich. Dopiero po kilku stuleciach zaczęto go gotować w osolonej wodzie. Niestety ten zabieg powoduje zmianę składu chemicznego oraz utratę dużej ilości witamin. Jednak należy pamiętać, że ta część ziemniaka, która występuje nad ziemią jest trująca. Jest to spowodowane zawartością solaniny, która może być przyczyną problemów z układem pokarmowym. Roślina ta używana jest również jako pokarm dla świń. Trzeba również pamiętać, że to właśnie z ziemniaków produkuje się chipsy, czy też frytki. Najwięcej roślin uprawia się w Chinach, Rosji i Indiach. Jednak mała liczba tego produktu jest importowano, ponieważ całe zbiory są przeznaczane na rynek wewnętrzny. Na świecie można spotkać kilka pomniki ziemniaka, które znajdują się m. in. Bieskierzu, Poznaniu, czy też w Idaho.
Archive for August, 2009
Ziemniaki
Tuesday, August 11th, 2009Tytoń
Sunday, August 9th, 2009Tytoń jest rośliną należącą do rośliny psiankowatych. Najwięcej gatunków, bo około sześćdziesięciu, występuje w Ameryce Południowej i Północnej oraz w Australii. Najpopularniejszym rodzajem jest tytoń szlachetny, który powszechnie uprawia się w gorącym i suchym klimacie z przeznaczeniem na cygara i papierosy. Kolejnym użyciem rośliny jest ścieranie jej liści na tabakę, którą wciąga się nosem. W Polsce taka postać tytoniu jest najczęściej używana na Kaszubach, co jest zwyczajem odziedziczonym po przodkach. Zanim liście mogą zostać przerobione, należy je suszyć i sezonować w magazynach przez dwa do trzech lat, jest to związane z utrzymaniem odpowiedniej wilgoci. Obecnie stosuje się nowoczesne metody suszenia, które skracają ten czas. Tytoń sprowadzono do europy już w XVI wieku i długo uważano, że posiada on właściwości lecznicze. Dopiero w latach 50 XX wieku został rozpoznany jako środek szkodliwy dla zdrowia ponieważ liście wytwarzają nikotynę, znaną jako najmocniejszą znaną truciznę powodującą uzależnienie organizmu. Bardzo często tytoń używa się w środkach owadobójczych. Roślina w odmianie oskrzydlonej uprawiana jest dla celów dekoracyjnych.
Ryż
Saturday, August 8th, 2009Uważa się, że ryż mógłby być podstawowym produktem żywnościowym dla 33 procent ludności świata. Jest on uprawiany głównie w wilgotnych regionach tropikalnych, skąd pochodzi około 90 procent światowych zbiorów. Okres wegetacji ryżu wynosi powyżej 180 dni. W okresie wzrostu musi być zalany wodą, najczęściej przez ulewne deszcze monsunowe lub odpowiednie nawadnianie, które najłatwiej osiągnąć tworząc tarasy w miejscach gdzie nie ma wystarczającej ilości wody. Taki system stosowany jest na zboczach gór. Ryż pochodzi z południowo – wschodniej Azji, gdzie był znany już w czasach prehistorycznych, dlatego też Chiny są głównym producentem tego zboża. Obszary poza Azją, w których występuje ryż to głównie Włochy w dolinie Padu oraz Luizjana, delta Nilu, Wybrzeże Kości Słoniowej, Wybrzeże Wyżyny Brazylijskiej, Karolina Północna i Południowa, a także Kalifornia w Stanach Zjednoczonych. Zboże zawiera 78 procent skrobi, cukru złożonego oraz 7 procent białka, jego brązowa odmiana jest bardziej wartościowa w witaminy z grupy B, które niestety traci bezpowrotnie podczas łuskania lub czyszczenia. W 1994 roku Międzynarodowy Instytut Badań nad ryżem zapowiedział wprowadzenie nowej odmiany, która zwiększyłaby zbiory o nawet 25 procent.
Pszenica
Friday, August 7th, 2009Pszenica jest jednym z najbardziej potrzebnych roślin uprawnych na świecie, bardzo często jej występowanie świadczy o dobrym rozwoju rolnictwa oraz gospodarki kraju. Pochodzi ona z południowo – zachodniej i środkowej Azji. Jest podstawowym zbożem stosowanym do wyrobu chleba, kaszy manny oraz innego rodzaju pieczywa. Mąka jest otrzymywana z bielma. Pszenica wymaga najwyższej klasy gleb np.: czarnoziemy na lessach, brunatne, rędziny na skałach wapiennych, mady rzeczne czy czarne ziemie bagienne oraz około 220 dni wegetacji. Najczęściej uprawiana w ciepłych i suchych regionach klimatu umiarkowanego. Głównymi regionami występowania pszenicy na świecie jest Ukraina, prerie występujące w Stanach Zjednoczonych, Kanada, Pendżabia w Indiach, Nizina Francuska, południe Niemiec, Nizina Padańska, Argentyna i Południowo Wschodnia Australia. Największymi eksporterami pszenicy są Stany Zjednoczone, Kanada i Francja. Natomiast Chiny, Indie i Rosja, mimo, że są czołowymi producentami, nie eksportują pszenicy, gdyż całość zbiorów zużywają na spożycie wewnętrzne. Dla wyhodowania pszenicy jarej należy zaorać pole wczesną wiosną, by ziemia była gotowa do przyjęcia ziarna. Latem zboże wymaga doglądania i ewentualnych oprysków chemicznych, chroniących przed szkodnikami i chorobami. Najczęściej do zbierania ziarna używa się wieloczynnościową maszynę zwaną kombajnem.
Konopie indyjskie
Thursday, August 6th, 2009Konopie indyjskie – marihuana – jest głównie znano jako środek uzależniający. Jednak jego działanie wykorzystuje się niekiedy w lecznictwie. Jest używany jako lek zmniejszający ból chorym z nowotworami w późnym stadium oraz są prowadzone badania na jego skuteczność w stwardnieniu rozsianym. Marihuana jest uznawana za opozycję do „twardych” narkotyków, twierdzi się, że nie uzależnia. Po części jest to prawda, jednak kwestią sporną jest to czy rozpatrujemy uzależnienie fizyczne czy psychiczne. Używka nie ma zbytniego wpływu na cielesne aspekty lecz wprowadza w nałóg umysł. Jej składnik THC – kannabinoid – odkłada się w organizmie przez około rok. Dyskusja odbywa się na przestrzeni lat, czy zalegalizować tą używkę czy nie. Na razie jedynym krajem w którym jest ona legalna jest Holandia, Amsterdam słynie z barów w których zazwyczaj młodzi ludzie palą skręty. W niektórych częściach Szwajcarii również jest dostępna. W niektórych krajach świata osoby posiadające niewielkie ilości, nie są karane, np.: Niemcy czy USA. Palenie marihuany ma znaczący wpływ na ruch Rastafarian, twierdzą oni, że palenie jest rytuałem, który oczyszcza ich umysł i ciało. Rozjaśnia umysł, otwiera go co zbliża ich do poznania Jah.
Kakaowiec
Wednesday, August 5th, 2009Kakaowiec to jedno z najbardziej lubianych, szczególnie wśród dzieci drzew, ponieważ z nasion kakaowca wytwarza się kakao, które jest podstawowym składnikiem wszelkiego rodzaju czekolad, batoników, bombonier i wszelkich wyrobów związanych z przemysłem cukierniczym. Występuje w klimatach tropikalnych, a szczególnie w Ameryce Południowej i Środkowej, choć od niedawana największe plantacje kakaowca można spotkać w Afryce. Osiąga wielkość do 15 metrów razem z koroną a jego kora ma odcień brązu zbliżony do cynamonowego. Jest ono wiecznie zielone, który ma trzy rodzaje liści: zimozielone, podłużnie jajowate oraz szerokolancetowatych osiągających długość do 30 centymetrów. Surowiec przede wszystkim poddaje się podwójnej fermentacji, która ma na celu wyekstrahowanie związków chemicznych. Kolejnym etapem ważnym w procesie produkcji masy kakaowej jest prażenie ziarna aby usunąć zbędną wilgoć w nich zawartą. Jest to zapobieganie przed rozwinięciem się niepożądanej mikroflory bakteryjnej. Przodującym państwem, które posiada największe zbiory jest Wybrzeże Kości Słoniowej. Zaraz za nim plasuje się Brazylia, Ghana, Indonezja, Malezja, Nigeria, Kamerun, Ekwador, Kolumbia, a pierwsza dziesiątkę zamyka Dominikana.
Herbata
Tuesday, August 4th, 2009Herbata to obecnie obok kawy najpopularniejszy napój jaki spożywają ludzie na całym świecie. Jest to napar przyrządzany z liści i pąków. Występuje mnóstwo jej odmian. Polska nazwa tego orzeźwiającego napoju – herbata – pochodzi z języka łacińskiego. Najsławniejszą odmianą jest herbata czarna, którą bardzo łatwo dostać w każdym, nawet najmniejszym sklepie. Jej główne gatunki to: assam, yunnan, darjeeling, ceylon. Następnym rodzajem jest herbata zielona, słynna ze swoich właściwości odprężających, zdrowotnych a także uspokajających. Główne gatunki to: genmaicha, gunpowder, longjing (lung ching), sencha. Jej liście nie są poddawane fermentacji, dlatego też zachowują mnóstwo składników odżywczych w odróżnieniu do czarnej herbaty. Cenną odmianą herbaty jest herbata biała, która sporo kosztuje. Jednak dla koneserów to żaden wydatek, jeżeli chcą cieszyć niepowtarzalnym smakiem napoju, którego niedojrzałe pąki hodowane są w Chinach. Herbata czerwona pospolita Pu – erh, ma niezwykłe właściwości lecznicze, jest popularna pośród kobiet które walczą z nadwaga, mianowicie wspomaga pracę wątroby. Kiedyś była pita tylko przez cesarzy ponieważ uważano, że to tylko ich przywilej.
Cytrusy
Monday, August 3rd, 2009Cytrusy to grupa owoców, do której zalicza się: cytryny, pomarańcze, grejpfruty, limonki, limkwat, klementynkę, tangelo, cytrangę i mandarynki. Są źródłem wielu witamin i składników mineralnych, które w krajach nietropikalnych w okresie zimowym są znakomitym sposobem na walkę z przeziębieniem. Bogate w witaminę C, której niedobór powoduje szkorbut – zapalenie dziąseł, samoistne, nieprzyjemne krwawienia, cienkie ściany i podatne na uszkodzenia mechaniczne naczynia krwionośne. Witamina B1 jest kolejnym składnikiem mającym duże znaczenie dla zdrowia człowieka. Jej niedobór prowadzi do nerwowości, osłabienia oraz zaburzenia koncentracji. Powoduje także nudności, wymioty i biegunki. Drzewa cytrusowe osiągają długość około 10 metrów. Olejek z owoców wykorzystywany jest w przemyśle perfumeryjnym. Historia upraw cytrusów sięga aż X wieku, w obszarze śródziemnomorskim. Aktualnie głównym obszarem świata, w którym są największe uprawy roślin cytrusowych jest Hiszpania i Indie. Chociaż w Afryce są uprawiane na potrzeby wewnętrzne. Cytrusy są również używane w lecznictwie przy hospitalizacji osób cierpiących na niewydolność układu pokarmowego.
Buraki cukrowe
Sunday, August 2nd, 2009Burak cukrowy to jedna z odmian buraka zwyczajnego. Jest drugą, po trzcinie cukrowej, rośliną, którą uprawia się w celu pozyskania cukru. Kształtem przypomina stożek. Sacharoza zawiera się w korzeniu, który można podzielić na trzy rodzaje: niskocukrowy, zawierający około 17% cukry, średniocukrowy, z 18% – 19% zawartością sacharozy oraz wysokocukrowy, który zawiera od 19% do 21% cukru. Waży od 0,5 do 1 kilograma. Przeciętne zbiory wynoszą 40 ton na jeden hektar, jednak przy lepszej technice i glebie można uzyskać nawet do 100 ton na hektar. Wymaga on dobrych gleb, takich jak: czarnoziemy lub brunatne oraz średniego okresu wegetacji, około 200 dni. Niestety nie tylko dobre gleby i klimat wystarczają do wytworzenia dobrych i dużych plonów buraka cukrowego. Jest on również bardzo pracochłonny i kapitałochłonny, gdyż potrzebuje dużej ilości nawozów i obornika. Uprawia się go głównie w Europie, a konkretniej w północno – wschodniej Francji, południowych Niemczech, zachodniej Rosji, południowej Polsce, północnych Włoszech i krajach Beneluksu. Produkuje się go również poza granicami naszego kontynentu, a szczególnie w Stanach Zjednoczonych, Chinach i Turcji.
Bawełna
Saturday, August 1st, 2009Włókna bawełny służą do produkcji przewiewnych i miłych w dotyku tkanin. Tkaniny bawełniane wchłaniają i odparowują wilgoć, umożliwiając oddychanie skórze. Z bawełny wykonuje się też ręczniki, bieliznę pościelową, tkaniny zasłonowe i obiciowe oraz wytrzymałe tkaniny techniczne. Bawełna rośnie w obszarach zwrotnikowych i podzwrotnikowych. Roślina wytwarza torebki nasienne, z których każda zawiera około 30 nasion pokrytych długimi włoskami. Dojrzałe torebki pękają i uwalniają puszystą masę włókien. Po jej oddzieleniu od nasion uzyskuje się włóknistą substancję, która jest surowcem do produkcji nici. Z nasion bawełny po oczyszczeniu pozyskuje się olej jadalny, z wytłoczyn zaś paszę dla bydła oraz nawóz. Na największych plantacjach prawie wszystkie prace wykonuje się maszynowo. W krajach biedniejszych w mniejszych gospodarstwach do przygotowania gruntu w zaprzęgu wykorzystuje się zwierzęta, a zbiór odbywa się ręcznie. Bawełnę uprawia się na skalę przemysłową w ponad 75 krajach. Największymi producentami są Stany Zjednoczone, Chiny i Uzbekistan, za nimi plasują się Indie i Pakistan. Tkaniny bawełniane łatwo dają się farbować i barwić mechanicznie. Można tez je impregnować tak, że stają się wodoodporne.